ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶାହଙ୍କ ‘ଶୂନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ’ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ :ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଏନ୍‌ଆଇଡିଏମ୍‌) ପରିଚାଳନା ପରିଷଦର ତୃତୀୟ ବୈଠକରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରି କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସରକାର ଅଧୀନରେ ଭାରତର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଦେଶ କେବଳ ରିଲିଫ୍ ଓ ପୁନର୍ବାସ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଏକ ନୂଆ ଯୁଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ ହେଉଛି—ବିପଦ ହ୍ରାସ, ପୂର୍ବ ସତର୍କବାଣୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ। ସେ କିଛି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଗୁଆ ସତର୍କବାଣୀ ଓ ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଜୀବନହାନିକୁ ରୋକିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମୟୋପଯୋଗୀ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉଠାଏ। ଯଦି ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ, ତେବେ ସତର୍କବାଣୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେଉଛି କି। ବିଶେଷକରି ଭାରତର ଭଙ୍ଗୁର ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ହିମନଦ, ହ୍ରଦ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ପରିବେଶକୁ ବଦଳାଉଛି। ୨୦୨୪ ଏପ୍ରିଲ୍‌ରେ ଭାରତୀୟ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ଇସ୍ରୋ) ଦେଇଥିବା ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଉପଗ୍ରହ ତଥ୍ୟର ବ୍ୟବହାର କରି ଇସ୍ରୋ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯେ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ହିମନଦୀୟ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ହାରରେ ବଢ଼ୁଛି। ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ହିମନଦଗୁଡ଼ିକ ତରଳିବା ଓ ପଛକୁ ହଟିବା ଫଳରେ ଏହି ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ମିଠା ପାଣିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ରଖିଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତେବେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ପାଣି ତଳକୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ହଠାତ୍ ବହିଯାଇପାରେ। ଏହାକୁ ଗ୍ଲେସିଆଲ୍ ଲେକ୍ ଆଉଟବର୍ଷ୍ଟ ଫ୍ଲଡ୍ (ଜିଏଲଓଏଫ୍‌) ବା ହିମନଦୀୟ ହ୍ରଦ ବିସ୍ଫୋରଣଜନିତ ବନ୍ୟା କୁହାଯାଏ।