Rabies: ଜଳାତଙ୍କ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କଷ୍ଟକର କାହିଁକି?

Oct 23, 2026 - 10:01
Rabies: ଜଳାତଙ୍କ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କଷ୍ଟକର କାହିଁକି?

ଭୁବନେଶ୍ବର: ଜଳାତଙ୍କ ବା ରାବିଜ୍ ଏକ ଗୁରୁତର ଭୂତାଣୁଜନିତ ରୋଗ।

ସାଧାରଣତଃ ସଂକ୍ରମିତ କୁକୁର, ବିଲେଇ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଲାଳ ମାଧ୍ୟମରେ କାମୁଡ଼ିବା ବା ରାମ୍ପୁଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ମଣିଷକୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥାଏ।

ଏହି ରୋଗର ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ଦିଗ ହେଉଛି, ଥରେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ଅନୁଯାୟୀ, ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଜଳାତଙ୍କ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘାତକ ହୋଇଥାଏ।

ତେବେ ଜଳାତଙ୍କ ରୋଗର ଔଷଧ ଖୋଜିବା ଏତେ କଷ୍ଟକର କାହିଁକି?

ଏହାର ଉତ୍ତର ଲୁଚି ରହିଛି ମଣିଷର ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଓ ଭାଇରସ୍‌ର ଆକ୍ରମଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ।

Advertisment କାହିଁକି ରାବିଜ୍‌ର ଚିକିତ୍ସା କଷ୍ଟକର?

ରାବିଜ୍ (ଜଳାତଙ୍କ) ଭାଇରସ୍ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ସ୍ନାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଥାଏ।

ଏହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଗୁରୁତର କ୍ଷତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଏହି ସମୟରେ ଭାଇରସ୍‌କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।

ଏହାର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ହେଉଛି ରକ୍ତ-ମସ୍ତିଷ୍କ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ (Blood-Brain Barrier)।

ଏହା ରକ୍ତରୁ ଅନେକ କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥକୁ ମସ୍ତିଷ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ରୋକିଥାଏ।

କିନ୍ତୁ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ କେତେକ ଔଷଧକୁ ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ପହଞ୍ଚାଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ।

ତେଣୁ ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଭାଇରସ୍‌କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଓ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁସ୍ଥ କରିବା ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ।

ରାବିଜ୍ ଭାଇରସ୍ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପରେ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଇଥାଏ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଦୁର୍ବଳତା ଏବଂ କାମୁଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ଝିମ୍‌ଝିମ୍‌ ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ।

ରୋଗ ବଢ଼ିବା ସହିତ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ଅସ୍ଥିରତା, ଭ୍ରମ, ଗିଳିବାରେ କଷ୍ଟ, ପାଣିକୁ ଦେଖି ଭୟ ଲାଗିବା ଏବଂ ପକ୍ଷାଘାତ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଇପାରେ।

ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଓ ହୃଦୟର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।

ଯଦିଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଞ୍ଚିବାର ଉଦାହରଣ ରହିଛି, ତଥାପି ଏହାର ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଓ ସର୍ବସ୍ୱୀକୃତ ଚିକିତ୍ସା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।

ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିଷେଧକ ଚିକିତ୍ସା ରାବିଜ୍ରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଉପାୟ ହେଉଛି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିଷେଧକ ଚିକିତ୍ସା ଗ୍ରହଣ କରିବା।

କୁକୁର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ ପ୍ରାଣୀ କାମୁଡ଼ିଲେ … ୧.

କ୍ଷତକୁ ଧୁଅନ୍ତୁ: କାମୁଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ସାବୁନ ଓ ପ୍ରବାହିତ ପାଣିରେ ଅତି କମ୍ରେ ୧୫ ମିନିଟ୍ ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତୁ।

୨.

ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା: କ୍ଷତ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାରେ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

୩.

ରାବିଜ୍ ଟିକା: ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଟିକାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଡୋଜ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ।

ମିଲୱାକି ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ କ'ଣ?

ରାବିଜ୍‌ର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେବା ପରେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ମିଲୱାକି ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଭଳି ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି।

ଏଥିରେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାସଦୃଶ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖିବା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହାୟକ ଚିକିତ୍ସା ଦିଆଯାଇଥାଏ।

କିନ୍ତୁ ଏହି ପଦ୍ଧତିର ସଫଳତା ସୀମିତ ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ରାବିଜ୍‌ର ପ୍ରମାଣିତ ଚିକିତ୍ସା ବୋଲି ଧରାଯାଏ ନାହିଁ।

Osteoporosis: ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍ :ହାଡ଼କୁ ମଜବୁତ ରଖିବା ପାଇଁ କେତେ ପରିମାଣରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଏବଂ ଭିଟାମିନ୍ ଡି ଆବଶ୍ୟକ?

ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ: ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁଟି ସୂଚନାମୂଳକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ SAMBAD - ସମ୍ବାଦ ରୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି। ମୂଳ ଲେଖାଟି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି SAMBAD - ସମ୍ବାଦ ଦେଖନ୍ତୁ।