ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ସମ୍ମିଳନୀର ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମା ଉପରେ ଆଲୋଚନା: ଭାରତ ପାଇଁ ବଡ଼…

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୦।୯: ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମା ପ୍ରସ୍ତୁତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବାଧା ଉପୁଜିଛି। ଭାରତର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମା ଉପରେ ସହମତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ବ୍ରିକ୍ସର ୧୧ଟି ସଦସ୍ୟ ଦେଶର ‘ଶେର୍ପା’ (ପ୍ରତିନିଧି) ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ବାନ ହୋଇ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ୟୁଏଇ (UAE), ଇରାନ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରିକ୍ସର ନୂତନ ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ ସଦସ୍ୟ। ୟୁଏଇ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗଭୀର ମତଭେଦ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ବରୂପ ଇରାନ ପୂର୍ବରୁ ୟୁଏଇରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିଲା।
ଭାରତ, ଋଷିଆ, ବ୍ରାଜିଲ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟର ଅଧିକାରୀମାନେ ଇରାନ ଓ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ବୁଝାମଣା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଆନ୍ତରିକ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ରିକ୍ସ ସାଧାରଣତଃ ସହମତି ଭିତ୍ତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ, ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମା ଉପରେ ସହମତି ହୋଇପାରିବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ରହିଛି।
ଦିଲ୍ଲୀରେ କ୍ରେମଲିନର ମୁଖପାତ୍ର ଦିମିତ୍ରି ପେସ୍କୋଭ କହିଛନ୍ତି, ‘ଇରାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ (UAE) ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ମତ କିମ୍ବା ବିରୋଧାଭାସ ରହିବା ଏକ ସ୍ବାଭାବିକ କଥା। ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ ଯେ ରୁଷିଆର ବନ୍ଧୁ ଥିବା ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିପାରିବେ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଇରାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ବାଭାବିକ କରିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ରୁଷିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।’ ପେସ୍କୋଭ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରୁ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଫଳାଫଳ ମିଳିବ ବୋଲି ରୁଷିଆ ଆଶା କରୁଛି। ସେ ଦୃଢ଼ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଉଭୟ ଇରାନ ଏବଂ ୟୁଏଇର ସ୍ବାର୍ଥ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ଉପରେ ସହମତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରିବ।
ଚଳିତ ବର୍ଷ ମେ’ ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟକୁ ନେଇ ଇରାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ମତଭେଦ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଫଳରେ, କୌଣସି ମିଳିତ ବିବୃତି ଜାରି କରାଯାଇପାରି ନଥିଲା; ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଦେଶ ଭାବରେ ଭାରତ ଏକ ବିବୃତି ଜାରି କରିଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏକ ଫଳାଫଳ ଦସ୍ତାବିଜ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କୌଣସି ସହମତି ହୋଇପାରି ନଥିଲା।