ଇସ୍ରାଏଲରେ କାହାର ଚାଲିବ ରାଜ୍ !

ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ରୋଚକ ମୋଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ହମାସ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସରକାରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଉଠିଛି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ । ଅନ୍ୟପଟେ ଗାଜା, ଲେବାନନ୍ ଓ ଇରାନକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୀତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଦେଇଛି । ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ହୋଇଥିବା ନିର୍ବାଚନରେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ମେଣ୍ଟ ଆଗରେ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ ନେତାନ୍ୟାହୁ ପୁଣି ସହଜରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଦେବେ? ନା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ ରହିଛି ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ?ଆଉ ଏହି ପୂରା ଘଟଣା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିଛି ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୀତି? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ।

ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ଆଗରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ତଥାପି ମେଣ୍ଟ ଆଗୁଆ
ଇସ୍ରାଏଲର ନିର୍ବାଚନ ଏଥର ଅନେକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ୨୦୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୭ରେ ହମାସର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। ଏହା ସହିତ ଗାଜା ଯୁଦ୍ଧ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ସାମରିକ ନୀତିକୁ ନେଇ ଦେଶ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ମତଭେଦ ବଢ଼ିଛି।ଏହି ପରିବେଶରେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ରହିଛି। ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତୃତ୍ୱର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ବିରୋଧୀମାନେ ସୁରକ୍ଷା ବିଫଳତା ଓ ଯୁଦ୍ଧନୀତିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି।
ଭୋଟ ଗଣତିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ତଥ୍ୟରେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମେଣ୍ଟ ଆଗରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟା ହାସଲ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି।ଇସ୍ରାଏଲର ସଂସଦରେ ମୋଟ ୧୨୦ଟି ଆସନ ରହିଛି। ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ୬୧ଟି ଆସନର ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଫଳାଫଳରେ କୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ମେଣ୍ଟ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଛୁଇଁପାରି ନଥିବାରୁ ଆଗକୁ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ ଓ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।ଅର୍ଥାତ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମେଣ୍ଟ ଆଗରେ ରହିବା ଓ ସରକାର ଗଠନ କରିବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ କଥା। ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ହିଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ ଯେ ଇସ୍ରାଏଲରେ ଆଗାମୀ ସରକାର କିପରି ଗଠିତ ହେବ।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୀତି
ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଆମେରିକାର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ କେବଳ ଆମେରିକାର ସମର୍ଥନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା, ଅର୍ଥନୀତି, ଯୁଦ୍ଧର ପରିଣାମ ଓ ଭୋଟରଙ୍କ ଆଶା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ।ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ଇସ୍ରାଏଲର ସୀମା ଭିତରେ ସୀମିତ ରହିବ କି? ନା ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସହିତ ଭାରତ ଭଳି ଦେଶ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିବ?

ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇସ୍ରାଏଲ?
ବନ୍ଧୁଗଣ, ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ନିର୍ବାଚନର ପ୍ରକୃତ ଗୁରୁତ୍ୱ।ଭାରତ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, କୃଷି, ଜଳ ପରିଚାଳନା ଓ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସହଯୋଗ ଭଳି ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।୨୦୨୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୫ ଓ ୨୬ ତାରିଖରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଇସ୍ରାଏଲ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜ ସମ୍ପର୍କକୁ ‘ଶାନ୍ତି, ନବସୃଜନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା’ର ସ୍ତରକୁ ଉନ୍ନୀତ କରିଥିଲେ।

ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ମହାକାଶ, ଶକ୍ତି, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଇସ୍ରାଏଲରେ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଓ ନୂଆ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିବ।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତକୁ କେତେ ଲାଭ?
ଇସ୍ରାଏଲ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଭାରତର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗୀ ରହିଆସିଛି। ଡ୍ରୋନ୍, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ, ରାଡାର୍, ନିରୀକ୍ଷଣ ଉପକରଣ ଓ ଆଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶର ସହଯୋଗ ରହିଛି।ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ ସୈନ୍ୟବଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୁଇନ୍ଦା ସୂଚନା, ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଆକାଶପଥରେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଅଭିଜ୍ଞତା ଭାରତ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା ସହିତ ଦେଶ ଭିତରେ ଅଧିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସହଯୋଗ ଜାରି ରହିଲେ ଭାରତକୁ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଗବେଷଣା ଓ ଉନ୍ନତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକାଶରେ ସହାୟତା ମିଳିପାରେ।ତେବେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ମଜବୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଆପେଆପେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯିବ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ଦୁଇ ଦେଶର ନୀତି, ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ଓ ରଣନୈତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।

ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇରେ ସହଯୋଗ
ଭାରତ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଉଭୟ ଆତଙ୍କବାଦ ଜନିତ ସୁରକ୍ଷା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ, ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ଗୁଇନ୍ଦା ସହଯୋଗ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ସହଯୋଗ ଆହୁରି ବଢ଼ିଲେ ଉଭୟ ଦେଶ ନିଜ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ଲାଭବାନ ହୋଇପାରିବେ।

କିନ୍ତୁ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ସହଯୋଗ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ଭାରତକୁ ଆରବ ଦେଶ, ଇରାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଇରାନ ଓ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ: ଭାରତ ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ରାଜନୀତି କେବଳ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଇରାନ ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲର ଉତ୍ତେଜନା, ଗାଜାର ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ନୀତି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସମୀକରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଗୁରୁତ୍ୱ ଆହୁରି ଅଧିକ। କାରଣ ଭାରତର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା, ବାଣିଜ୍ୟ, ସମୁଦ୍ରପଥ ଓ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଜୀବିକା ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ।ଇରାନ ସହିତ ଭାରତର ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି। ସେହିପରି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାରତର ଶକ୍ତି ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର।ତେଣୁ ଇସ୍ରାଏଲର ନୂଆ ସରକାର ଇରାନ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ କିପରି ସମ୍ପର୍କ ରଖିବେ, ତାହା ଭାରତର ରଣନୈତିକ ହିସାବକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନିଜର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା।

ତେବେ ଆଗକୁ କ'ଣ ହେବ?
ବନ୍ଧୁଗଣ, ଇସ୍ରାଏଲର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳକୁ କେବଳ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ବିଜୟ କିମ୍ବା ବିରୋଧୀଙ୍କ ପରାଜୟ ଭାବେ ଦେଖିଲେ ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ସୁରକ୍ଷା ନୀତି, ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ରାଜନୈତିକ ଦିଗକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନେବ।

ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମେଣ୍ଟ ସରକାର ଗଠନ କରିପାରିଲେ ଭାରତ-ଇସ୍ରାଏଲ ସହଯୋଗ ଜାରି ରହିବାର ସୁଯୋଗ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଭର କରିବ ନୂଆ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଓ ଦୁଇ ଦେଶର ଆଲୋଚନା ଉପରେ ।

ସେହିପରି ଇରାନ ସହିତ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିଲେ ଭାରତକୁ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ।ଶେଷରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଇସ୍ରାଏଲର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ କେବଳ ସେହି ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ନାହିଁ; ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଓ ଭାରତର ରଣନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିବ।

ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି—ନେତାନ୍ୟାହୁ ସରକାର ଗଠନ କରିବାରେ ସଫଳ ହେବେ କି, ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇସ୍ରାଏଲର ନୀତି ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ କେଉଁ ଦିଗକୁ ନେବ।ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ହିଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତ-ଇସ୍ରାଏଲ ସମ୍ପର୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖିବ।