China’s Massive Medog Dam Raises Fresh Concerns: ନେପାଳ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ଚୀନ୍ର ବିଶାଳ ଡ୍ୟାମ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାରେ ଭାରତ
ନେପାଳ-ତିବ୍ବତ ସୀମାରେ ବନ୍ୟା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ଏବେ ଚୀନ୍ର ଏକ ବିଶାଳ ଡ୍ୟାମ୍କୁ ନେଇ ବଢ଼ିଛି ଚିନ୍ତା। ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରର ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଚୀନ୍ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ମେଡୋଗ୍ ଡ୍ୟାମ୍କୁ ନେଇ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଜଳପ୍ରବାହକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଭୂକମ୍ପପ୍ରବଣ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏତେ ବଡ଼ ଡ୍ୟାମ୍ ନିର୍ମାଣକୁ ନେଇ ସତର୍କ ହେବାକୁ କୁହାଯାଉଛି।
ଚୀନ୍ ତିବ୍ବତର ୟାରଲୁଙ୍ଗ ତ୍ସାଙ୍ଗପୋ ନଦୀ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୬୦ ହଜାର ମେଗାୱାଟ୍ କ୍ଷମତାର ମେଡୋଗ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି। ଏହି ନଦୀ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ସିଆଙ୍ଗ ଏବଂ ପରେ ଆସାମରେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ। ଚୀନ୍ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ୨୦୩୩ ସୁଦ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ଡ୍ୟାମ୍ର ସ୍ଥାନ। ଜୁଲାଇରେ ଚୀନ୍ର ସରକାରୀ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସର୍ଭେ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ମେଡୋଗ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ତଳେ ସକ୍ରିୟ ପାଇଜେନ୍ ଫଲ୍ଟ ଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ହିମାଳୟ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଭୂକମ୍ପ ସକ୍ରିୟ ଅଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ନେପାଳ-ତିବ୍ବତ ସୀମାରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାରେ ଘର, ରାସ୍ତା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାସିଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରିପୋର୍ଟରେ ଭୂକମ୍ପ କିମ୍ବା ହିମସ୍ଖଳନକୁ ବନ୍ୟାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ କୁହାଯାଇଥିଲା। ପରେ ଆମେରିକାର ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ଭେ ଏହାକୁ ହିମନଦ ଧସିବା ଓ ଡେବ୍ରିସ୍ ଫ୍ଲୋ ସହ ଜଡ଼ିତ ଘଟଣା ବୋଲି କହିଥିଲା।
ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଚିନ୍ତାର କାରଣ?
ୟାରଲୁଙ୍ଗ ତ୍ସାଙ୍ଗପୋର ଉପରମୁଣ୍ଡ ଚୀନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଥିବାରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଜଳପ୍ରବାହକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ରହିଛି। ଡ୍ୟାମ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ତିବ୍ବତରୁ ଛଡ଼ାଯାଉଥିବା ପାଣିର ପରିମାଣ କିମ୍ବା ସମୟରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଓ ଆସାମ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ବର୍ଷା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ପାଣି ଛାଡ଼ିଲେ ବନ୍ୟା ବିପଦ ବଢ଼ିପାରେ, ଆଉ ଶୁଖିଲା ସମୟରେ ପାଣି କମିଲେ କୃଷି, ମାଛଚାଷ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ତେବେ ଚୀନ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି। ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ସିଆଙ୍ଗ ନଦୀ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୧ ହଜାର ମେଗାୱାଟ୍ର ସିଆଙ୍ଗ ଅପର୍ ମଲ୍ଟିପର୍ପୋଜ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯାଉଛି। ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଚୀନ୍ର ଡ୍ୟାମ୍ ଯୋଗୁଁ ଜଳପ୍ରବାହରେ ଅଧିକ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ହେଲେ ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରତିକାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରର ଜଳପ୍ରବାହ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟାପକ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ଚୁକ୍ତି ନଥିବାରୁ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ହାଇଡ୍ରୋଲୋଜିକାଲ୍ ତଥ୍ୟ ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ନେପାଳର ବନ୍ୟା ସମୟରେ ପୂର୍ବ ସତର୍କ ସୂଚନା ନମିଳିଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଛି।
ମୋଟାମୋଟି, ମେଡୋଗ୍ ଡ୍ୟାମ୍ର ବିଶାଳ ଆକାର ଓ ଭୂକମ୍ପପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ନେପାଳର ସମ୍ପ୍ରତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୋଇଛି।
ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ: ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁଟି ସୂଚନାମୂଳକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ODISHA TV - ଓଡିଶା ଟିଭି ରୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି। ମୂଳ ଲେଖାଟି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି ODISHA TV - ଓଡିଶା ଟିଭି ଦେଖନ୍ତୁ।
