Power Banks Catch Fire Inside Aircraft: ପାୱାର ବ୍ୟାଙ୍କରେ ନିଆଁ ଲାଗିବାରୁ ଚେନ୍ନାଇ ଯାଉଥିବା ଇଣ୍ଡିଗୋ ବିମାନ ଡାଇଭର୍ଟ

ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଚେନ୍ନାଇ ଯାଉଥିବା ଏକ ଇଣ୍ଡିଗୋ ବିମାନକୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଡାଇଭର୍ଟ କରାଯାଇଛି। ବିମାନରେ ଜଣେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାୱାର ବ୍ୟାଙ୍କରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯିବା ପରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପୁଣି ଥରେ ବିମାନ ଭିତରେ ଲିଥିୟମ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବହାର ଓ ତାହାର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି।

ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ବିମାନର କ୍ୟାବିନ୍ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଆଁକୁ ଆୟତ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ପାଇଲଟ୍ ବିମାନକୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଅଭିମୁଖେ ନେଇଥିଲେ।
୧୯୧ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଥିବା ଇଣ୍ଡିଗୋର ୬E ୬୧୧୫ ବିମାନ ଅପରାହ୍ନ ପ୍ରାୟ ୩ଟା ୧୫ ମିନିଟ୍‌ରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅବତରଣ କରିଥିଲା। ଇଣ୍ଡିଗୋ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ବିମାନ ଭିତରେ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟମାନେ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିମାନଟି ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅବତରଣ କରିଥିଲା।

ଘଟଣା ପରେ ବିମାନଟିକୁ ଯାଞ୍ଚ ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ ରଖାଯାଇଛି। ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ଏହାକୁ ପୁଣି ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମିଳିବ।

ପାୱାର ବ୍ୟାଙ୍କରେ କାହିଁକି ଲାଗେ ନିଆଁ?

ପାୱାର ବ୍ୟାଙ୍କରେ ସାଧାରଣତଃ ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହି ବ୍ୟାଟେରୀ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ହୋଇଗଲେ ‘ଥର୍ମାଲ୍ ରନ୍‌ଆୱେ’ (Thermal Runaway) ନାମକ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ବ୍ୟାଟେରୀ ଭିତରେ ତାପମାତ୍ରା ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ବଢ଼ିବା ସହ ନିଆଁ ଲାଗିବା କିମ୍ବା ବିସ୍ଫୋରଣ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ।

ଆମେରିକାର ଫେଡେରାଲ୍ ଏଭିଏସନ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (FAA) ଅନୁସାରେ, ବ୍ୟାଟେରୀ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା, ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ହେବା, ଅଧିକ ଚାର୍ଜ ହେବା କିମ୍ବା ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ ତ୍ରୁଟି ରହିବା ଯୋଗୁଁ ଏପରି ଘଟିପାରେ।
ଭାରତର ବିମାନ ଚଳାଚଳ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥା ଡିଜିସିଏ (DGCA) ମଧ୍ୟ ୨୦୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ ଜାରି କରିଥିବା ପରାମର୍ଶରେ ଏହି ବିପଦ ସମ୍ପର୍କରେ ସତର୍କ କରାଇଥିଲା। ଅଧିକ ଚାର୍ଜ କରିବା, ବ୍ୟାଟେରୀ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିବା, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ଗରମ ହେବା ଏବଂ ବ୍ୟାଟେରୀ ଭିତରେ ସର୍ଟ ସର୍କିଟ୍ ହେବା ଏହାର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ଉତ୍ପାଦନ ତ୍ରୁଟି, ପୁରୁଣା ବ୍ୟାଟେରୀ କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଘଟିପାରେ।

ଲିଥିୟମ୍ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ନିଆଁ ଲାଗିଲେ ଏହା ତୀବ୍ର ଭାବେ ଜଳିପାରେ ଏବଂ ନିଆଁ ଲିଭାଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ଏପରିକି ବ୍ୟାଟେରୀ ଫାଟିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ପାୱାର ବ୍ୟାଙ୍କ ଯଦି ଓଭରହେଡ୍ ବିନ୍‌ କିମ୍ବା ହାତବ୍ୟାଗ୍‌ ଭିତରେ ରଖାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ଧୂଆଁ ବା ନିଆଁକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।

ଏଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଲେ ବିମାନ କମ୍ପାନୀ କ’ଣ କରନ୍ତି?

ବିମାନର କ୍ୟାବିନ୍ କ୍ରୁଙ୍କୁ ବ୍ୟାଟେରୀ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ହେବା, ଧୂଆଁ ବାହାରିବା ଏବଂ ନିଆଁ ଲାଗିବା ଭଳି ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପକ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଏ।
ଡିଜିସିଏର ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ, ବିମାନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣର ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିରେ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପୋଷାକ, ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପକ ଉପକରଣ ଏବଂ ନିଆଁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କିଟ୍‌ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଏହା ସହ ବିମାନ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଡିଜିସିଏ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ଯଦି କୌଣସି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଉପକରଣରୁ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଗରମ, ଧୂଆଁ କିମ୍ବା ଗନ୍ଧ ବାହାରେ, ତେବେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ତୁରନ୍ତ କ୍ୟାବିନ୍ କ୍ରୁଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।