ପୂର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭା ହୀରାକୁଦ

ସମ୍ବଲପୁର/ହୀରାକୁଦ: ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ତୃତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ୬୩୦ ଫୁଟ ଛୁଇଁଛି। ହୀରାକୁଦ ଆଧାରରେ ଜଳସ୍ତର ପୂର୍ଣ୍ଣକ୍ଷମତାରେ ରଖାଯାଇଛି। ୨୦୨୬ ମୌସୁମିଋତୁର ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷା ସମୟରେ (ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ଡ୍ୟାମ୍ ଉପରମୁଣ୍ଡରୁ ୪ ଲକ୍ଷ କ୍ୟୁସେକ୍‌ରୁ ଅଧିକ ଜଳ ପ୍ରବାହର ମୁକାବିଲା କରିଥିଲା। ଫଳରେ ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାର ନିମ୍ନମୁଣ୍ଡରେ ବନ୍ୟାସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ୧୪ରୁ ୨୨ଟି ସ୍ଲୁଇସ୍ ଗେଟ୍ (ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଦ୍ୱାର) ଖୋଲିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଉପରମୁଣ୍ଡ ଅବବାହିକାରେ ବର୍ଷା କମିବା ସହ ଜଳ ପ୍ରବେଶ ପରିମାଣ ପୂର୍ବ ବନ୍ୟାସ୍ତରରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୪୧,୯୨୪ କ୍ୟୁସେକ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଫଳରେ ଡ୍ୟାମ୍ ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସମସ୍ତ ସ୍ପିଲୱେ (ଅତିରିକ୍ତ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପଥ) ବନ୍ଦ କରିବା ସହ ଜଳଭଣ୍ଡାରକୁ ଏହାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ତର ୬୩୦.୦୨ ଫୁଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଛନ୍ତି ା ଏହା ମୌସୁମି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟ ପାଇଁ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହାୟକ ହେବ। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଉପରମୁଣ୍ଡ ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାରୁ ଆସୁଥିବା ପଙ୍କ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଫଳରେ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ସକ୍ରିୟ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ତେଣୁ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବା ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟାଜଳକୁ ଧାରଣ କରି ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଅତିରିକ୍ତ କ୍ଷମତା କମିଯାଇଛି। ଛତିଶଗଡ଼ର ଉପରମୁଣ୍ଡ ବ୍ୟାରେଜ୍‌ଗୁଡ଼ିକରୁ ବିନା ସୂଚନାରେ କିମ୍ବା ହଠାତ୍ ଜଳ ଛାଡ଼ିବା ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ଡ୍ୟାମ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ମିଳିଥାଏ, ଯାହା ନିମ୍ନମୁଣ୍ଡ ଡେଲ୍‌ଟା ଅଞ୍ଚଳରେ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜଟିଳ କରିଥାଏ।
ପ୍ରକୃତରେ ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଛତିଶଗଡ଼ ନିର୍ମିତ ବ୍ୟାରେଜ ସକାଶେ ମହାନଦୀରେ ସ୍ବାଭାବିକ ଜଳପ୍ରବାହ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। ଛଚିଶଗଡ଼ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁଦେଓ ସାଏ ନିଜ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତ କାଳ​‌େ​‌ର ଏହାର ସମାଧାନ ଆଶା ଉଜ୍ବଳ କରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ସାଏ ରାୟପୁରଠାରେ କହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଏହି ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ସହ ସୌଜନ୍ୟମୂଳକ ସାକ୍ଷାତ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବୈଠକରେ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷକରି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଝୁଲି ରହିଥିବା ମହାନଦୀ ଜଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ବିଜେପି ସରକାର ରହିଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏନ୍‌ଡିଏ/ବିଜେପି ସରକାର ରହିଛି। ତେଣୁ କୌଣସି ବିବାଦର ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମାମଲା ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ସହମତି ଭିତ୍ତିରେ ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗ (ସିଡବ୍ଲୁସି)କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ପାରସ୍ପରିକ ବୁଝାମଣା ଜରିଆରେ ଅତିଶୀଘ୍ର ଏହି ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ବାହାର କରାଯିବ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ସାଏ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।