How Paschimottanasana Supports: ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ କ’ଣ, କିପରି କରିବେ; କେଉଁମାନେ ଏହି ଆସନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସାବଧାନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ
ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଯୋଗ ପରମ୍ପରାରେ ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଆସନ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସନ। ବସିକି କରାଯାଉଥିବା ଏହି ଆସନରେ ଶରୀରର ଉପର ଅଂଶକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସାମ୍ନାକୁ ନୁଆଁଇବାକୁ ପଡେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମେରୁଦଣ୍ଡ, ଅଣ୍ଟା ଓ ଗୋଡ଼ର ପଛପଟ ମାଂସପେଶୀରେ ଭଲ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ ହୋଇଥାଏ। ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଶରୀରର ନମନୀୟତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
କ’ଣ ଏହି ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ?
‘ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ’ ତିନୋଟି ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦରୁ ତିଆରି। ‘ପଶ୍ଚିମ’ର ଅର୍ଥ ଶରୀରର ପଛପଟ, ‘ଉତ୍ତାନ’ର ଅର୍ଥ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ ବା ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ‘ଆସନ’ର ଅର୍ଥ ସ୍ଥିତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଆସନରେ ଶରୀରର ପଛପଟକୁ ଭଲ ଭାବେ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ କରାଯାଏ।
ଏହି ଆସନକୁ ମ୍ୟାଟ୍ ଉପରେ ବସି ଦୁଇ ଗୋଡ଼କୁ ସିଧା କରି ରଖାଯାଏ। ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶରୀରକୁ ଆଗକୁ ନୁଆଁଇ ହାତରେ ଗୋଡ଼ କିମ୍ବା ପାଦ ଛୁଇଁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ। ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରୀରର ନମନୀୟତା ସମାନ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ନିଜ ନିଜ କ୍ଷମତା ଅନୁସାରେ ଆସନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶରୀର ପାଇଁ କେତେ ଉପକାରୀ?
ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ ଶରୀରର ପଛପଟକୁ ଭଲଭାବେ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ କରିଥାଏ। ଏହାକୁ ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ମେରୁଦଣ୍ଡର ନମନୀୟତା ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ଶରୀରକୁ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ପାରମ୍ପରିକ ଯୋଗରେ ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନକୁ ପାଚନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା, ବିଶେଷକରି କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ମନେକରାଯାଏ। ଏହାସହିତ ଏହି ଆସନ ଡାଇବେଟିସ୍ ଏବଂ ମାନସିକ ଚାପ ପରିଚାଳନାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।
ପେଟର ଚର୍ବି କମାଏ:
ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ କରିବା ସମୟରେ ପେଟ ଓ ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ ଅନୁଭବ ହୁଏ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ପେଟ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ଆସନ ଭାବେ ଧରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆସନ କଲେ ପେଟର ଚର୍ବି କିମ୍ବା ଓଜନ କମିଯିବ ବୋଲି କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତତା ନାହିଁ। ଓଜନ ଓ ଫିଟ୍ନେସ୍ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସକାଳେ କରିବା କାହିଁକି ଭଲ:
ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ସକାଳ ସମୟକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଖାଲି ପେଟରେ ଯୋଗ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ। ସକାଳେ ଯୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ଷ୍ଟ୍ରେଚ୍ କରିବା ସହ ଦିନର ଆରମ୍ଭକୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ସକାଳେ ସମୟ ନ ମିଳିଲେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆସନ କରାଯାଇପାରେ। ତେବେ ଖାଇବାର ତୁରନ୍ତ ପରେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଓ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସମୟର ବ୍ୟବଧାନ ରଖିବା ଭଲ।
କେଉଁମାନେ ରହିବେ ସାବଧାନ?
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗାସନ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନଥାଏ। ଗୁରୁତର ଅଣ୍ଟା କିମ୍ବା ପିଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ସ୍ଲିପ୍ ଡିସ୍କ କିମ୍ବା ହର୍ନିଆ ଭଳି ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ପଶ୍ଚିମୋତ୍ତାନାସନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଯୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଜରୁରୀ। ସେହିପରି ପେଟରେ ନିକଟରେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ହୋଇଥିଲେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଗୁରୁତର ଆଘାତ ଥିଲେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଏହି ଆସନ କରିବା ଅନୁଚିତ। ଆସନ କରିବା ସମୟରେ ଶରୀର ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ନଦେଇ ନିଜ କ୍ଷମତା ଅନୁସାରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ହିଁ ସବୁଠୁ ଭଲ।
ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ: ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁଟି ସୂଚନାମୂଳକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ODISHA TV - ଓଡିଶା ଟିଭି ରୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି। ମୂଳ ଲେଖାଟି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି ODISHA TV - ଓଡିଶା ଟିଭି ଦେଖନ୍ତୁ।
